Skip to content

Gốm Bầu Trúc – nét văn hóa Chăm lâu đời ở Ninh Thuận

June 7, 2012

Gốm Bầu Trúc (hay còn gọi gốm Bàu Trúc) là sản phẩm của một trong hai làng nghề gốm thủ công cổ xưa nhất vùng Đông Nam Á.

Gốm Bầu Trúc - nét văn hóa Chăm lâu đời ở Ninh Thuận

Làng gốm Bầu Trúc Nằm ven quốc lộ 1A, thuộc thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, cách TP. Phan Rang – Tháp Chàm 9km về hướng Nam. Đây là làng nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Chăm đã có từ rất lâu đời. Bầu Trúc nguyên có tên gốc Chăm là Paley HamuTrok, nghĩa là “làng trũng”, nhô ra cuối triền sông. Đây được xem là một trong những làng gốm cổ xưa nhất của Đông Nam Á.

fff
Đất sét sau khi làm sạch, đập nhuyễn và ngâm nước, các nghệ nhân dùng đôi bàn tay của mình để nhồi trộn với cát trắng hạt nhỏ.

Cách làm gốm của người Chăm Bầu Trúc rất đặc biệt, và những sản phẩm được tạo nên cũng rất độc đáo. Nguyên liệu làm gốm là đất sét mịn, có độ dẻo cao được làm sạch, đập nhuyễn, ngâm nước, (nếu còn sót một vài hạt cát thô hoặc ít bụi bẩn thì sản phẩm sau khi nung sẽ bị nứt, hư hỏng hoàn toàn), sau đó nhồi với cát trắng hạt nhỏ theo tỷ lệ nhất định.

Điều đặc biệt của gốm Bầu Trúc là các nghệ nhân không dùng bàn xoay mà hoàn toàn dùng đôi bàn tay khéo léo của mình để nặn ra những sản phẩm gồm phong phú, đẹp mắt. Sản phẩm gốm Bầu Trúc không dùng lò nung mà được nung lộ thiên ở nhiệt độ cao từ 5-6 giờ. Với những sản phầm cần nhuộm màu, sau khi nung sẽ được phun hoặc ngâm nước chiết xuất từ cây cây thị. (Một loài cây lấy ở trên núi.) Những nét hoa văn trên các sản phẩm gốm thể hiện nền văn hóa tín ngượng truyền thống của dân tộc Chăm.

Việc làm gốm gắn bó với người phụ nữ Bầu Trúc từ xa xưa. Con gái trong làng lớn lên 12,13 tuổi đã biết nhào đất, nặn gốm… thiếu nữ về nhà chồng phải biết nung gốm, nấu cơm, nấu nước bằng nồi đất nung do chính tay mình làm ra.

Một số hình ảnh tại làng gốm Bàu Trúc:

Các nghệ nhân dùng đôi bàn tay của mình để tạo dáng cho sản phẩm. Không dùng bàn xoay mà đặt đất lên đẹ, đôi bàn tay khéo léo và chân bước đi xoay vòng.
Các nghệ nhân dùng đôi bàn tay của mình để tạo dáng cho sản phẩm. Không dùng bàn xoay mà đặt đất lên đẹ, đôi bàn tay khéo léo và chân bước đi xoay vòng.

 
Sản phẩm sau khi được tạo hình dáng, đem phơi nắng trước khi đánh láng.
Sản phẩm sau khi được tạo hình dáng, đem phơi nắng trước khi đánh láng.
Sản phẩm phơi qua nắng được đem vào đánh láng
Sản phẩm phơi qua nắng được đem vào đánh láng
Sau khi đánh láng, sản phầm được tiếp tục phơi nắng khô trước khi nung
Sau khi đánh láng, sản phầm được tiếp tục phơi nắng khô trước khi nung
No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: